PlasticKits

Inleiding

Op verzoek van Jurgen heb ik dit artikel geschreven over operatie Desert Storm in 1991 in Irak. Dit vond ik een leuk verzoek waar ik graag gehoor aan gaf. Het biedt mij de gelegenheid om jullie het verhaal te vertellen van deze oorlog, want ik denk dat velen vooral jonge bezoekers hier niet zo’n duidelijk beeld van hebben van die oorlog. En daarnaast snappen jullie na dit verhaal wellicht beter waar mijn fasinatie voor deze oorlog op is gebaseerd. Want ik besef me dat verreweg de meesten bezoekers WO2 fans zijn en zodoende weinig ophebben met modern spul.

Gezien de huidige gebeurtenissen in Irak en de recente oorlog (Iraqi Freedom 2003) is Irak al 4 jaar bijna dagelijks in het nieuws. Mensen zijn dus gewend aan de combinatie oorlog-Irak en meestal is dat in zeer negatief verband. Daarom zullen velen van jullie wellicht moeite hebben om je voor te stellen dat de oorlog tegen Irak iets heel groots en spannends was in 1991 en zeker niet een ‘verkeerde’ oorlog zoals nu. In dit artikel zal ik proberen te vertellen hoe het was in 1991, zodat de lezer zich kan verplaatsen in hen die daar toen waren of het ‘live’ via CNN hebben meegemaakt.

Algemene gegevens

Omdat het mogelijk is dat er mensen zijn die helemaal niets weten van deze oorlog begin ik eerst even met een opsomming van algemene gegevens.

Locatie oorlogsgebied: Irak en Koeweit, Midden-Oosten Strijdende partijen: Irakezen tegen de coalitie-partners olv Amerika
Periode van strijd: 17 Januari 1991 t/m 28 Februari 1991
Doel: Bevrijding van Koeweit
Directe aanleiding: Invasie van Koeweit door Irak op 2 Augustus 1990
Uitkomst: Verpletterende overwinning door de Coalitie partners

Wat er aan vooraf ging

Zoals iedereen nu ongeveer wel zal weten heeft Irak een kleine zuiderbuur in de vorm van Koeweit. Een superrijk oliestaatje dat ooit een provincie was van Irak, maar in 1953 een onafhankelijk staatje werd. Dat was natuurlijk een doorn in het oog van Irak, maar na wat opstart problemen en dreigementen door Irak, was de situatie stabiel. In 1969 kwam echter Saddam Hoessein aan de macht en veranderde Irak van een vreedzame staat, langzaam aan in een militaire staat met een onvoorspelbare wrede dictator aan het bewind.

In 1980 starte Saddam een oorlog met buurland Iran omdat hij meer land wilde hebben dat aan zee grensde (Irak had maar een kuststrook van zo’n 30 km). Die oorlog duurde tot 1988 en had een fortuin gekost. In principe zou Irak allang bankroet zijn geweest, maar het had enorme bedragen geleend van buurland Koeweit. Saddam had dat geld echter niet in zijn economie gestoken, maar in de opbouw van een gigantische militair apparaat. Hij bezat nu het vierde grootste leger ter wereld uitgerust met veelal het meest moderne Russische en Chinese materiaal dat hij kon krijgen.

Het probleem was echter dat hij ook een enorme schuld had bij Koeweit en dat hij geen extra kustgebieden had overgehouden aan zijn avonturen in Iran. Saddam was normaalgesproken al een zeer onredelijk en heetgebakerde man, maar nu was hij compleet buiten zijn zinnen. Hij eiste dan ook van de Koeweiti’s dat zij hem zijn schulden kwijt scholden. De Koeweiti’s weigerden dit uiteraard. Vanaf dat moment begon hij plannen te maken voor een invasie van Koeweit en hij wachte alleen maar op een ‘legitiem’ excuus om de invasie te beginnen. Dat ‘excuus’ kreeg hij toen hij had bedacht dat hij de Koeweiti’s kon beschuldigen van een aantal olie gerelateerde zaken:

- het aan de grens olieboren onder een schuine hoek en zodoende Iraakse olie te stelen.
- teveel olie produceren zodat de prijzen laag bleven en Irak dus ‘weinig’ verdiende.
- teveel olie halen uit het gezamelijk Iraaks-Koeweits olieveld Rumailah

Het Iraakse leger begon zich massaal te verzamelen aan de Koeweitse grens (zogenaamd voor oefeningen uiteraard) en in de vroege ochtend van 2 Augustus 1990 vielen ze massaal het kleine Koeweit aan. Het kleine Koeweitse leger met een klein aantal T-54 en T-55 tanks van Chinese makelij werden finaal in de pan gehakt door Iraakse T-72’s en Type-69’s. De Koeweitse luchtmacht kon ook weinig of niets doen tegen deze enorme overmacht en hadden als bijkomend probleem dat hun bases werden ingenomen en ze dus naar Saudi-Arabie moesten uitwijken bij terugkomst van een vlucht. Halverwege de middag stond het Iraakse leger in Koeweit stad en had het alle tegenstand de kop in gedrukt. De brute bezetting was begonnen en zou nog ruim 7 maanden duren.

Desert Shield

De wereld reageerde geschokt en onmiddelijk werd vooral het olie-afhankelijk Westen zich gewaar van een dreigende catastrofe. Saddam’s leger stond in Koeweit en er was eigenlijk weinig of niets dat hem tegenhield om ook meteen maar de Saudische olievelden in te nemen (die hoofdzakelijk in het noorden van het land liggen in de buurt van Koeweit). Als Saddam dat zou doen, zou hij de hele wereld op zijn knieeen kunnen krijgen omdat hij dan zo’n beetje de helft van alle olie ter wereld in zijn bezit had. Nog nooit in de geschiedenis van de mensheid, had één man de potentie om de wereld in zo’n wurggreep te kunnen nemen.

Onmiddelijk gingen Westerse leiders zich beramen op de te nemen acties. Wonder boven wonder leek het Iraakse leger niet van plan om zich richting Saudi-Arabie te begeven (waarschijnlijk omdat Saddam tamelijk incompetent was als het ging om militair en strategisch inzicht). Dat geeft de Westerse leiders wat tijd om een plan te maken. En dat komt er dan ook. Op 7 Augustus 1990 wordt operatie Desert Shield gestart die tot doel heeft om in het noorden van het relatief zwakke Saudi-Arabie een schild van troepen en materieel neer te zetten om de Saudische olievelden te beschermen. En dit schild moest zich ook in de lucht voortzetten. Irak had namelijk ook een luchtmacht van zo’n 900 gevechts vliegtuigen waaronder velen MiG’s, Sukhoi’s en Mirages. De eerste Amerikaanse F-15’s landen diezelfde dag nog in Saudi Arabie. Niet veel later komen ook Britse Tornado’s en Jaguars aan. De stroom aan militair materiaal dat richting Saudi-Arabie gaat komt langzaam op gang en is gigantisch.

Langzaam aan sluiten meer en meer landen in de wereld zich aan bij de Coalitie die President Bush (Sr.) en Premier Margaret Thatcher proberen te vormen. De wereld simpatiseert steeds meer met de Coalitie, aangezien er rapporten van gruwelijke wreedheden uit Koeweit beginnen binnen te komen. De bezetter lijkt zich massaal te misdragen. De VN beginnen zich te beramen over het probleem.

Ondertussen gaat de opbouw door en halverwege Oktober heeft de strijdmacht een punt bereikt waarop zo’n beetje iedere aanval succesvol kan worden afgeslagen. Aangezien Saddam echter geenzins van plan lijkt om ondanks alle protesten uit Koeweit te vertrekken, wordt het voor de Coalitie zaak om de strijdkrachten door te laten groeien tot een macht groot genoeg om zelf een beslissende aanval uit te voeren. De VN stellen een resolutie op waarin wordt gesteld dat Irak zich uiterlijk 15 Januari 1991 uit Koeweit moet hebben terug getrokken. Mocht dat niet gebeuren dan mag de Coalitie het met alle mogelijke middelen (behalve chemische, biologische en nucleaire) op de harde manier proberen.

Terwijl Saddam zich alleen bekommert om het leegplunderen van Koeweit en het af en toe op TV verschijnen om allerlei dreigementen richting iedereen uiten, zijn de troepen van de Coalitie hard aan het oefenen in en boven de woestijn van Saudi-Arabie. Dagelijks vliegen velen honderden gevechtsvliegtuigen hun schijn aanvals missies en luchtgevechten, voeren velen leger divisies gecompliceerde grond manoeuvres uit en oefent de marine in het uitvoeren van landingen. En regelmatig verschijnen op CNN (pas een paar maanden beschikbaar in delen van Nederland) de meest indrukwekkende beelden van al dit militaire vertoon en materieel. Men moet zich beseffen dat dit plaatsvond in een tijd waarin er geen Discovery Channel was met steeds maar herhaalde flitsende documentaires over vliegtuigen, tanks en marine schepen. Kortom, je zat als fan van militair materiaal aan de buis gekluisterd als CNN weer wat uitzond over Irak. Zodoende was deze wellicht op hande zijnde oorlog ook voor vele gewone mensen (met CNN) een belevenis en de spanning liep op.

Ondertussen zijn is het plan voor de daadwerkelijke oorlog nagenoeg voltooid en men heeft het de naam Desert Storm gegeven. Het jaar 1990 wordt afgesloten zonder enige vordering op het diplomatieke front en de dagen tikken verder. Januari de 15e gaat ook voorbij zonder enige activiteit. Alle troepen voelen de spanning tot een maximum opbouwen als ze de avond van de 15e in gaan. De wereld verwacht de volgende dag een oorlog die zijn weerga niet kent. Maar iedereen wordt wakker en alles lijkt nog in dezelfde rustige staat te zijn als de dag ervoor: geen oorlog.

De strijdkrachten

Voordat we beginnen aan de beschrijving van Desert Storm zelf, wil ik voor een betere verstandshouding van de lezer, eerst kort een beeld geven van de samenstelling van de strijdkrachten die op het punt stonden om met elkaar in gevecht te raken.

Allereerst is het belangrijk om te beseffen dat Irak een moderne vesting was, die bol stond van veelal het modernste Russische materiaal. Met name de hoeveelheid luchtafweer geschut, luchtdoel raketten, tanks en artillerie stukken was schrikbarend hoog. Uiteraard is Russisch materieel doorgaans inferieur aan westers materieel. Maar als je er zoveel van hebt als Irak had, dan is dat toch heel beangstigend voor een vijand, ongeacht hoe goed je aanvalsleger is. Zonder een goed plan zou een aanval op vesting Irak dan ook jammerlijk falen en zouden er velen slachtoffers te betreuren zijn. De cijfers over de Iraakse strijdkrachten spreken voor zich.

Type Voorbeeld Aantal

LEGER

Tanks T-72 5500

APC's BTR-70 6000

IFV's BMP-1 4000

Artillerie 155 mm 3500

LUCHTMACHT

AAA ZSU-24-4 7500

SAM's SA-6 16000

A-planes Mirage F-1 400

F-planes MiG-29 250

LA-planes MBB-233 250

De Coalitie (van 34 landen) was uiteindelijk in staat om ongeveer eenzelfde hoeveelheid leger materiaal op te stellen. Maar veel belangrijker was vooral dat ze een grotere luchtmacht op de been brachten van zo’n 1400 gevechtsvliegtuigen en 220 aanvals helicopters. Dit overwicht zei in het begin echter niet zoveel, aangezien er naast de 900 vijandelijke vliegtuigen ook 16.000 SAM’s en 7.500 AAA stukken waren waar men wellicht mee in aanraking zou komen.

Zo’n 70% van al het materiaal van de Coalitie was van de Amerikanen. Dat materiaal was in de velen gevallen pas na 1980 geproduceerd (M1 Abrams tank, A2 Bradley IFV, MLRS, F-15C, F-16C, F-18C, F-117, etc) en het was dus het meest moderne materiaal dat er beschikbaar was, hoewel alleen beproefd tijdens training. Dat gold niet voor het gemoderniseerde materiaal dat nog stamde uit het Vietnam tijdperk, zoals de machtige B-52 bommenwerper, A-6 en A-7 aanvalsvliegtuigen en de M60 tank.

Iemand die in die tijd een militaire luchtvaart enthousiasteling was (zoals ik) of veel kennis had van modern militair materiaal, begreep dat er iets ongeloofelijks stond te gebeuren. Enorme aantallen van alle belangrijke westerse militaire apparaten (ontworpen om tegen de Russen te vechten), zouden het nu gaan opnemen tegen enorme aantallen van welliswaar wellicht inferieur Russisch materiaal, maar wel in handen van mensen met 8 jaar oorlogs ervaring. Het zou net als D-day, een gebeurtenis zijn van onvoorstelbare omvang en die wellicht maar 1 keer per halve eeuw plaatsvind.

Desert Storm begint

Na het verlopen van de deadline in de nacht van 15 op 16 Januari, word besloten om de volgende dag (17 Januari) de aanval te starten. Het plan om Irak aan te pakken was voor het eerst in de geschiedenis gebaseerd op een massale luchtcampagne, waarna de grondtroepen het af zouden maken door daadwerkelijk Koeweit in de rijden en de grond terug te heroveren. Het luchtwapen had dus de hoofdrol. De taak die het luchtwapen moest volbrengen was echter van zo’n enorme omvang dat niemand durfde te speculeren op een eventuele uitkomst. Zouden die 1400 moderne Westerse gevechtsvliegtuigen het kunnen winnen van 900 enigzinds inferieure vliegtuigen, 16000 SAMs en 7.500 stukken AAA? En zouden ze daarbij veel verliezen lijden? Zouden ze hun gestelde doelwitten kunnen raken met al hun nieuwe precisie wapens? Zou de Stealth technologie de onbewapende F-117 beschermen tegen al die vijanden? Zouden al die vliegtuigen het blijven doen met al dat woestijn zand in de lucht en met het hoge aantal vluchten per dag (soms wel 6 vluchten per kist per dag!!). Zoveel vragen, zoveel kon er fout gaan. Gelukkig waren alle bemanningen tot in de puntjes getraind en zeer bekwaam. Door oefeningen zoals Red Flag en cursussen zoals TopGun behoorden ze tot de besten ter wereld. De spanning die gedurende 7 maanden was opgebouwd stond op het punt om te worden ontladen.

De eerste aanvalsgolf zou zich concentreren op het uitschakelen van zoveel mogelijk kritische punten in Saddams communicatie en detectie netwerk, evenals opslagplaatsen voor chemische of biologische oorlogswapens. Maar het belangrijkste was het slaan van een bres in de volledige radar dekking die het land had opgetrokken rondom haar grenzen. De eerste aanvallers gingen rond 13.00u lokale Iraakse tijd op 16 Januari vanuit Amerika onderweg (B-52’s vanuit Barksdale AFB Louisiana) voor de langste aanvalsvlucht uit de geschiedenis (36.000km retourvlucht en 38 uur vluchttijd). Ze zouden op 17 Januari rond 01.00u lokale Iraakse tijd een groot aantal kruisvlucht wapens lanceren op enkele van de belangrijkste strategische doelen.

Eveneens op 16 Januari na het vallen van de duisternis, vertrok een groep van acht Apache helicopters samen met twee CH-53M Pavelow helicopters van de special forces om opweg te gaan naar een doelwit diep in Irak. Het doelwit waren twee in de buurt van elkaar liggende belangrijke radar posten. Vanwege de gelijkenis qua belang, werd dit team toepasselijk Taskforce Normandy genoemd. Iets na middernacht passeerden ze de grens van Irak en waren daarmee de eerste gevechtsvliegtuigen van de Coalitie die het Iraakse luchtruim binnen gingen. Dat deden ze in complete duisternis, met radio stilte en puur vliegend op het zicht van de Night Vision Goggles. Ze splitsten zich op in twee teams van 5, met elk een Pavelow en 4 Apache’s. De Pavelows hadden de navigatie middelen om perfect te kunnen navigeren in de duisternis, dus wezen ze visueel de weg aan de Apaches.

Ondertussen werd om 01.00u ’s nachts de rust en stilte op het hele Arabische schiereiland verstoord door honderden straalmotoren die werden gestart. Spoedig daarna werd de nacht verscheurd door al deze op vol vermogen gaande motoren toen een machtige armada van zo’n 700 vliegtuigen de lucht in ging voor de eerste aanvalsgolf. Om 02.38u lokale tijd hadden de Apaches hun doelwit bereikt en schakelden het met dodelijke precisie uit. Er zat nu een gapend gat in de radar dekking van Saddam, waar de eerste aanvalsgolf doorheen zou vliegen. Ongeveer rond dit tijdstip sloegen de velen door de B-52’s gelanceerde kruisvlucht wapens in op vitale plaatsen in Saddam’s netwerk. Dit zelfde gold voor alle door de Marine schepen gelanceerde Tomahawk raketten.

En terwijl de Apaches en Pavelows zich op de terugweg begaven, begonnen de vliegtuigen van de eerste aanvalsgolf overal dood en verderf te zaaien. Echter met uiterste precisie en heel effectief. Zo werden er vlak voordat de aanvals golf binnen bereik kwam van de eerste SAM’s enkele honderden doelvliegtuigjes gelanceerd door de aanvalsvliegtuigen, gevolgd door zo’n tweehonderd AGM-88 HARM anti-radar raketten. De nietsvermoedende Irakezen zagen de doelvliegtuigjes op hun radar aan voor echte vliegtuigen en verschoten letterlijk honderden SAM’s. Velen doelvliegtuigjes gingen eraan, maar seconden daarna werden de geactiveerde SAM radars zelf getroffen door de HARM’s die reeds in de lucht hingen en zich automatisch richtten op de dichtsbijzijnde actieve radar. Daarmee was een flink aantal SAM sites permanent onbruikbaar door een een vernielde radar en bovendien moesten de verschoten raketten allemaal vervangen worden.

Boven Bagdad verscheen rond 03.00u een groot aantal zwarte driehoekig uitziende vliegtuigen die ongestoord, door niemand opgemerkt hun doelwitten in en rondom de hoofdstad naderden. Dit waren de F-117 Stealth’s. De hele wereld kon op dat moment op CNN voor het eerst in de geschiedenis live beelden zien van een nachtkijker groene hemel boven Bagdad, gevuld met luchtafweermunitiesporen en explosies op de grond. Maar om 03.02u sloeg één van de lasergeleide bommen in op de hoofdcentrale van het Iraakse televisie netwerk, waardoor CNN uit de lucht ging. CNN had in het Rashid Hotel (speciaal voor Westerse journalisten gereserveerd en gebouwd bovenop Saddam’s nucleaire schuilbunker) een cameraploeg die uitzond via het Iraakse televisie netwerk.

Afgezien van de Stealth vielen de aanvalsvliegtuigen uit de eerste golf voornamelijk vliegvelden, SAM sites en opslagplaatsen voor NBC oorlogsvoering aan. De Iraakse luchtmacht stuurde verschillende vliegtuigen erop uit om de aanvalsmacht te bestrijden, maar allen faalden en verschillenden werden neergeschoten door F-15’s van de Amerikaanse Luchtmacht. Eén Iraakse Mirage F1 vloog zichzelf zelfs te pletter toen hij in het donker probeerde om een onbewapende EF-111 Raven op hoge snelheid te volgen in een duikvlucht en daarbij te laat optrok. Al met al was de eerste klap die de Coalitie had uitgedeeld zeer vernietigend geweest, aangezien vele kritieke punten van Saddams netwerk waren uitgeschakeld. Alle vliegtuigen keerden veilig terug vlak voor het ochtendgloren. De vliegtuigen die uitsluitend dagvluchten zouden vliegen zoals de F-16’s, de AV-8B’s en de Jaguars stonden al klaar om op te stijgen voor de eerste golf aanvalsvluchten bij daglicht.

Desert Storm vordert

Na een paar dagen luchtoorlog te hebben gevoerd waren er verschillende vliegtuigen van de Coalitie neergeschoten en werden sommige vliegers wereldwijd op TV getoond terwijl ze onzin moesten uitkramen van de Irakezen. Tegelijkertijd was de Coalitie op 18 Januari opgeschrokken door een zogenaamde SCUD aanval van Irak op het neutrale (niet meevechtende) Israel. SCUD’s konden zowel Israel als Saudi Arabie bereiken en konden een NBC lading bevatten. De angst voor deze raketten was, hoewel ze heel onnauwkeurig waren (ze vielen binnen 1 km van het doelwit) dus ontzettend groot. Dit zorgde ervoor dat men dag en nacht een groot gedeelte van alle vliegtuigen moest inzetten voor het opsporen van Iraks mobiele SCUD lanceer inrichtingen. Dus andere doelwitten werden uitgesteld. Alsof dat nog niet genoeg was, veranderde het weer in de regio op de 3e dag. Het was het slechtste weer in de regio sinds 20 jaar en dit hield enkele dagen zo aan. Ook Britse en Amerikaanse Special forces teams werden in West Irak gedropt om de SCUDS te bestrijden. Dat ook die teams last hadden van het weer, werd mooi weergegeven in het beroemde verhaal van SAS team Bravo Two Zero.

Na een dikke week bleek de Iraakse luchtmacht nauwelijks nog weerstand te bieden. Ze begonnen zelfs vliegtuigen naar Iran te sturen om vernietiging te voorkomen. Iran was vriendelijk genoeg voor de voormalige vijand om de piloten op te vangen en de vliegtuigen te bewaren, maar van teruggegeven na de oorlog was geen sprake, zo bleek later. Ondanks het weer en het verminderde aantal beschikbare vliegtuigen (door de SCUD jacht), verliep de luchtoorlog voorspoedig. Saddam’s militaire materiaal werd stukje bij beetje tot stof gereduceerd en zijn troepen en materiaal in Koeweit kregen het meteen de eerste week al zwaar te verduren. Dagelijkse tappijt bombardementen door B-52’s en aanvallen van A-10 tank killers zaaiden dood en verderf.

De luchtaanvallen gingen zo enkele weken onverminderd door. De SCUD jacht bleek succesvol gezien de sterke daling van het aantal gelanceerde SCUD’s. Saddam’s logistieke lijnen waren nagenoeg vernietigd. En het moraal van de Iraakse grondtroepen aan het front zakte onder het nulpunt. Er werd besloten dat de grondoorlog op 24 Februari zou beginnen De codenaam voor de grondoorlog was Desert Sabre, maar die is slechts spradisch gebruikt. Doorgaans gebruikt men ‘Desert Storm’, als men het heeft over de hele oorlog (inclusief grondoorlog).

De 100 uur durende oorlog

De grondoorlog was een noodzakelijke oorlog om de Irakezen werkelijk uit Koeweit te verdrijven en werkelijk het land terug te heroveren. Daarnaast was het de bedoeling om de Irakezen in Koeweit af te snijden van hun bevoorradings routes en ze vast te pinnen in Koeweit, zodat het materiaal vernietigd kon worden. Het plan was dan ook om een frontale aanval te doen op de troepen in Koeweit, terwijl er gelijkertijd een grote troepenmacht Irak binnen zou rijden over de linkerflank om zo heel Koeweit af te snijden van Irak. Bovendien zouden de 101 US Airborne Division en 82 Airborne Division aan het begin van de grondoorlog alvast diep Irak binnenvliegen met een armada van Apache’s, Blackhawks en Chinooks om een Forward Operating Base (FOB) op te zetten en de snelweg van Basrah in het zuiden naar Bagdad in het noorden af te snijden.

Toen de grond oorlog begon, waren de Iraakse verdedigings linies indrukwekkend. Maar van een eerlijke strijd was zeker geen sprake. De Iraakse troepen in Koeweit waren al sinds Augustus in Koeweit aanwezig (in de woestijn) en hadden het sowieso al niet al te breed. Toen er dus ook nog eens 6 weken van bombardementen op hen werd los gelaten, was hun moraal in de meeste gevallen compleet verdwenen. Hun materieel was voor minstens de helft vernietigd. En het overgebleven spul was vaak in slechte staat. Het was zelfs zo erg dat de Iraakse tankbemanning de accu’s uit hun tanks gebruikt hadden voor stroom, zodat velen tanks niet eens konden starten toen het nodig bleek! Toen de grondoorlog begon walste de troepen van de Coalitie dan ook zonder al te veel problemen over de eerste linies heen en gaven hordes Irakezen zich over (in totaal uiteindelijk zeker 200.000 man die zich overgaven). De eerste dag verliep vlot ondanks wederom zeer slecht weer en de slechte omstandigheden door de honderden aangestoken oliebronnen (Irak had deze oliebronnen aangestoken in het poging het luchtoffensief te hinderen).

Toen men echter verder oprukte begon men in aanraking te komen met de elite troepen die niet van plan waren om te deserteren, en ook geen domme dingen hadden gedaan met hun materieel. De tanks van de Coalitie waren echter superieur aan de T-72’s. En zeker gedurende de nacht en in het slechte weer werden de T-72’s afgeschoten nog voordat ze de tanks van de Coalitie konden zien. Die paar keer dat de T-72’s erin slaagden om een M1 Abrams te raken, bleken de granaten gewoon van de romp af te ketsen. De Apache’s van het leger maakten ook velen slachtoffers onder het Iraakse pantser materiaal.

Terwijl de armada op de grond met hoge snelheid de Irakezen oprolde, deed de luchtmacht van de Coalitie (en dan met name de A-10’s en de F-111’s) haar uiterste best om zoveel mogelijk militaire voertuigen uit te schakelen terwijl die aan de zich sluitende val wilden ontsnappen. Elk van beide vliegtuigtypes was verantwoordelijk voor zo’n 1000 pantser kills gedurende de oorlog. Een gedeelte daarvan bleek later echter nepmateriaal te zijn (metalen constructies die leken op tanks, trucks en APC’s). Dat verschil was vaak niet te zien op de radar of de IR-beelden. Desalnietemin zijn het indrukwekkende cijfers.

Na precies 100 uur grondoorlog werd een staakt-het-vuren afgekondigd en was de oorlog effectief ten einde. Koeweit was bevrijd en Irak bezat nog maar een fractie van het militaire potentieel dat het had voordat de oorlog was begonnen. De Coalitie verloor ongeveer 250 man, zo’n 51 vliegtuigen en slechts een klein aantal voertuigen als gevolg van gevechts acties. De Irakezen verloren zo’n 100.000 man, ruim 8700 legervoertuigen en zo’n 350 vliegtuigen. De dramatische verschillen zijn typerend voor deze oorlog.

Korte analyse van het behaalde resultaat

Dat deze oorlog zo liep zoals hij is gelopen was het resultaat van de volgende factoren in volgorde van belangrijkheid:

De oorlog vond grotendeels plaats in de woestijn waar geen beschutting is en burgers zijn waar men voor moet opletten.
Trainings niveau van de Coalitie troepen was veel hoger dan dat van de Irakezen.
Moraal van de Coalitie troepen was veel hoger dan dat van de meeste Irakezen.
De luchtmacht van de Coalitie had een sterk plan dat precies was afgestemd op het gedrag van de tegenstander.
Het materiaal van de Coalitie was superieur en beter onderhouden.
De Irakezen werden veelal centraal geleid en waren niet getraind om zelf initiatief te nemen.

Micha Muscus

Inspiratie om te gaan modelbouwen

Modelbouwen. Is dat wel leuk? Vaak vinden mensen het wel leuk om het eens een keer te gaan proberen, maar hebben geen idee hoe ze dit moeten aanpakken. En "men" denkt vaak ook dat je er heel erg geduldig voor moet zijn. Dit is slechts gedeeltelijk waar.

Met dit artikel probeer ik enigszins aan te geven hoe je kan beginnen met het bouwen van plastic modellen.

De eerste stappen

Ik zeg altijd tegen mensen: wil je beginnen met modelbouw? Koop dan gewoon een eenvoudige kit en probeer het uit! Dat is misschien wat kort door de bocht, maar ik zal het een en ander even toelichten:

Uitzoeken van een kit

Als je voor de eerste keer gaat modelbouwen, dan is het van belang dat je gewoon een goedkope bouwdoos haalt. Je kan hierbij denken aan een eenvoudige Revell/Airfix/Heller/Italeri bouwdoos, bijvoorbeeld een vliegtuig of tank in schaal 1:72. Deze bouwdozen zijn meestal goedkoper dan 10 euro. Als je het dan niets vind, dan heb je er niet teveel geld aan verspild. Een tip die ik kan meegeven is om eens te gaan snuffelen bij de lokale Blokker, daar heb je vaak van zulk soort kits tegen hele lage prijzen (denk aan 3-4-5 euro en het zijn dan ook nog redelijke kits ook!).

Materialen

Er zijn een aantal basismaterialen die elke modelbouwer nodig heeft. Zo ook de beginnende bouwer. Essentiele dingen zijn:

Een hobbymesje. In principe voldoet dit al snel. Zoiets kan je altijd bij Action/Gamma en dat soort zaken halen. Zelfs in de supermarkt kan je ze vinden
Knijpers: om dingen goed mee vast te knijpen, zodat het goed in de juiste vorm blijft tijdens dat de lijm droogt
Lijm. Deze kan je halen bij een modelbouwwinkel, maar bijvoorbeeld ook bij de Blokker. Ik raad je Revell lijm aan, MET naald, omdat dit zeer precies is.
Kwasten. Ben niet zeker of je deze kan halen bij de Blokker, maar in elk geval wel bij een modelbouwwinkel. Zorg dat je de zowel wat kleine als grote penselen hebt. (zie plaatje)
Tape. Je hebt van dat lichtgele tape nodig. Verkrijgbaar wederom bij Action/Gamma/Praxis en vaak bij supermarkten.
Verf. Nu wordt het tricky. Als je een voertuig en/of een vliegtuig gaat bouwen, dan heb je vrijwel altijd zilver en zwart nodig. Ook rood is een vaak gebruikte kleur. Zorg verder dat je de kleuren die je bouwdoos nodig hebt ook hebt. Vaak is het dan handig dat je een Revell bouwdoos hebt, want daarop staan Revell verfkleuren en dat zijn de kleuren die je het meeste kan krijgen in Nederland.
Schoonmaak/verdunmiddel. Als je een Revell/Humbrol/Modelmaster (of een ander ENAMEL gebaseerde verf) hebt gekocht, dan heb je terpetine nodig om de verf te verdunnen en om de kwasten mee schoon te maken. Als je een Acrly(water) gebaseerde verf hebt, dan heb je ruitenwisservloeistof nodig om schoon te maken en te verdunnen. Op de buitenkant van het potje verf staat of het een enamel of acryl type verf betreft
Schoonmaakdoen/keukenrolpapier. Dit gebruik je om je kwasten (en handen ;)) mee te reinigen.
Schuurpapier. Zorg voor FIJN schuurpapier! Ik gebruik zelf 400 en 600, maar nog fijner is beter. Je kan ook schuurpapier met "fijnheid" 1000 en 1200 krijgen bijvoorbeeld.

Dit zijn de basisbenodigdheden die je nodig hebt om te beginnen met modelbouwen. Wanneer je verder gaat met modelbouwen, heb je meer materialen nodig.

Het bouwen

Voorbereiding voor het bouwen

Als je je kit in huis hebt en de materialen bijeengeschraapt kan je (bijna) beginnen met bouwen. Er zijn nog een aantal dingen die je moet doen.

Ten eerste; zorg voor een goede plek waar je kan bouwen. Dit houd in: een goed bureau met een goede stoel. Er dient voldoende licht te zijn; denk aan een raam of een (goede, vooral FELLE) lamp. Ook is het handig om dan gelijk je spullen een beetje te organiseren. Zet bijvoorbeeld je penselen in een beker, zet je potjes netjes neer, zorg ervoor dat de terpetine in handbereik staat voor als er wat mis gaat, hetzelfde geld voor de schoonmaakdoekjes!

Ten tweede, bekijk de handleiding van de kit eerst eens goed en kijk of alle sprues(rekjes waar alle onderdelen in zitten) aanwezig zijn. Zo niet, ga dan terug naar de winkel en probeer een nieuwe te krijgen(helaas komt dit nog weleens voor, dit is dus een belangrijk punt!).

Ten derde, een beetje muziek is wel handig ;) Anders is het zo saai.

Constructie

Eindelijk zijn we toe aan de constructie van de kit! Maar dan komt er een veelgevraagde vraag, wat moet eerst: eerst schilderen en dan bouwen of eerst bouwen en dan schilderen? Mijn ervaring is: een beetje van beide. Bij een tank (die geen interieur heeft), zet ik eerst de tank geheel in elkaar, en verf daarna de tank. Bij een vliegtuig maak & VERF ik eerst de cockpit en vervolgens bouw ik de rest van het vliegtuig helemaal af en verf ik hem. Maar dit is mijn manier, je moet zelf maar bedenken wat voor jou het beste is. Hier kom je na een paar "experimenten" wel achter.

Het bouwen: ik volg meestal gewoon de handleiding qua bouwen. Haal per stap de benodigde onderdelen eruit. Vervolgens maak je de onderdelen "schoon" door alle naadjes, die achterblijven tijdens het gietproces, en de pinmarks(daar waar het onderdeel aan de sprue vastzat) weg te halen door middel van je hobbymes en fijn schuurpapier. Daarna zet ik de onderdelen in elkaar en ga naar de volgende stap. Wanneer iets niet goed past, dan kan je een knijper of tape gebruiken om het geheel aan elkaar te houden tijdens het drogen van de lijm. Na het lijmen van een stuk, dien je dit een tijdje te laten drogen. Dit verschilt per lijmsoort, maar ik wacht meestal 30 min (pas na een aantal uur is het helemaal keihard, maar na 30 min is het hard genoeg om verder te werken). Mocht je niet zo lang kunnen wachten, kijk dan of je al een volgende stap kan doen. Vervolgens kijk je of na het drogen er geen opstaande randjes zijn ontstaan door de lijm. Als dat zo is, kan je die weghalen met het hobbymes en daarna nog even schuren.

Als je het gemaakte stukje af hebt, en dit dient (meteen) geverft te worden, dan komen we bij de volgende modelbouw "dimensie", namelijk verven. Meer hierover kan je lezen onder het kopje "verven".

Als je een vliegtuig hebt is het handig dat je de kit HELEMAAL afbouwt, behalve de cockpitruit. Deze kan je het beste maar zo lang mogelijk ergens goed verpakt opbergen, om vingerafdrukken en schade te voorkomen. Maar als je kit in elkaar zit, is het dus tijd om het geheel te verven.

Na de paintjob kan je bij vliegtuigen het glaswerk monteren.

Het verven

Dit wordt vaak als lastig ervaren omdat men altijd "strepen" en dergelijke krijgt van de kwast. Dit is door een minimum te beperken, maar hiervoor moet je goed oefenen. Wees dus niet kwaad als het een keer mislukt, dit is ZEER normaal. Voordat je de verf kan gebruiken dient deze vaak wat verdund te worden. De dikte van de verf moet ongeveer gelijk zijn aan melk-dikte. Anders kan ik het niet uitleggen. Je merk al snel genoeg wanneer het te dun of te dik is. Een verflaag met de kwast dient in 1 a 2 lagen compleet dekkend te zijn, dan is het goed. Als de verf te dik is merk je dit doordat het moeilijk aan te brengen is, de verflaag zelf heel dik is, en dat de verf heel snel droogt. Enamel verf is overigens pas na enkele uren (gevoels)droog en bij acylverf is dat vaak al na 30-60 minuten. De verf is pas echt keihard na zo'n 24 uur. Wees dus voorzichtig met het vastpakken van geverfde onderdelen, anders komen je vingerafdrukken erop! Zorg tevens dat je altijd schone handen hebt; als je een onderdeel net geverfd hebt met de ene kleur, wil je niet dat je met je vieze handen een ander geverfd onderdeel vastpakt waardoor er vingerafdrukken achter blijven.

Dan nog wat tips voor het verven van het gehele model: Pak een redelijk grote penseel, maar niet teveel verf, en verf je hele model. Als je een tank bouwt, kan je de onderkant gebruiken om de verfdiktes en verfmanieren uit te proberen. Dit moet je gewoon een beetje voor jezelf uitzoeken. Als je vervolgens het geheel geverfd hebt, ben je voor wat tanks betreft bijna klaar. Dan hoef je alleen nog maar de decals te doen.

En dan nog wat lastigs, voor vliegtuigen: het schilderen van het ruitje. Dit is nogal een precies werkje. Wat ik meestal doe is: ik pak een GOED plakkende tape en ik zorg ervoor dat ik 1 of meer lijntjes van het ruitje zichtbaar maak en die verf. Vervolgens pak ik de volgende 1 of meer lijntjes, plak de zijkant af, en verf die lijntjes. Het duurt op die manier lang voordat het ruitje af is, maar je krijgt wel het beste resultaat. Als het ruitje af is, moet je een MINIMALE hoeveelheid lijm gebruiken om het ruitje te monteren. Anders krijg je namelijk al snel lijmvlekken en dat is wel het laatste wat je wil.

Decals

Vervolgens komen de decals. Dit is, naar mijn idee, gelukkig niet zo moeilijk. Bij de meeste kits(wat zeg ik, 99%) zitten decals die je in (heet) water moet doen. Ik doe dit als volgt: ik knip stuk voor stuk de decals uit. Ik doe steeds 1 decal in het water, bevestig die waaar die hoort, en vervolgens ga ik verder met de volgende decal, net zo lang totdat alle benodigde decals erop zitten.

En dan zijn we nu aan het einde gekomen voor wat betreft de bouw van een kit voor de beginnende bouwer. Om je kit te preserveren kan je er nog voor kiezen om je kit te lakken. Deze lak kan je ook gewoon bij modelbouwzaken kopen en zit in dezelfde potjes als de verf. Ook moet je em mogelijk verdunnen, zie hiervoor ook hoe je dit met verf doet (behalve acryllak, deze kan je beter met water verdunnen ipv ruitenwisservloeistof, aangezien de laatste vaak een blauw kleurtje bevat). Ga over je hele model heen met de kwast, maar ga NIET OVER DE RUITJES heen, aangezien ze anders hun helderheid verliezen. Voor militaire modellen heb je matt lak nodig.

Leuk?

Dit kan je vervolgens een paar keer proberen. Is het echt wat, dan moet je je er maar eens meer in verdiepen. Lees bijvoorbeeld de overige artikelen die op deze pagina staan. Of ga naar sites en forums waar modellen tentoongesteld worden en gediscussieerd wordt over bepaalde technieken. Zo kan je stap voor stap meer bij leren.

Relevante sites:

Jurrie